Diagnoza autyzmu u dziecka krok po kroku. Czego się spodziewać

Wielu rodziców trafia do nas z tym samym pytaniem, czy z moim dzieckiem wszystko w porządku. Diagnoza spektrum autyzmu nie służy temu, by przyklejać dziecku łatkę. Służy temu, by je zrozumieć i jak najszybciej otoczyć właściwym wsparciem. Poniżej tłumaczymy cały proces krok po kroku, bez żargonu i bez stresu.

Czym jest spektrum autyzmu?

Spektrum autyzmu, w skrócie ASD, to całościowe zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na komunikację, relacje społeczne oraz sposób odbierania bodźców. Słowo spektrum oddaje ogromną różnorodność, bo każde dziecko w spektrum jest inne, ma inny profil mocnych stron i trudności oraz potrzebuje innego poziomu wsparcia.

Pierwsze sygnały, które warto obserwować

Nie istnieje jeden objaw, który przesądza o autyzmie. Liczy się obraz całości. U małych dzieci uwagę rodziców i specjalistów zwracają między innymi:

• ograniczony kontakt wzrokowy i mniejsze odwzajemnianie uśmiechu,
• brak lub opóźnienie reagowania na imię,
• opóźniony rozwój mowy lub jej regres, o rozwoju mowy piszemy w artykule o wczesnym rozwoju mowy,
• mniejsze zainteresowanie wspólną zabawą i dzieleniem uwagi,
• powtarzalne ruchy, silne przywiązanie do rutyn, trudność ze zmianami,
• nietypowe reakcje na bodźce, dźwięki, światło, faktury.

Kiedy zgłosić się na diagnozę?

Zasada jest prosta, lepiej wcześniej niż później. Jeśli coś Cię niepokoi, nie czekaj, aż dziecko z tego wyrośnie. Wczesna diagnoza otwiera drzwi do wczesnego wsparcia, a mózg małego dziecka jest najbardziej plastyczny, czyli najszybciej się uczy. Konsultacja niczego nie przesądza, a często po prostu rozwiewa wątpliwości.

Jak wygląda diagnoza krok po kroku?

W BELMED® proces diagnozy spektrum jest uporządkowany i prowadzony w spokojnej atmosferze. Najczęściej obejmuje następujące etapy:

1. Konsultacja wstępna. Rozmowa o Twoich obserwacjach i niepokojach oraz wspólne ustalenie, jak poprowadzić proces.
2. Wywiad o rozwoju. Szczegółowe poznanie historii rozwoju dziecka, pomocny jest tu ustrukturyzowany wywiad ADI-R.
3. Obserwacja kliniczna ADOS-2. Złoty standard obserwacji, w którym specjalista w ustrukturyzowany sposób obserwuje komunikację, zabawę i relacje, opisany na stronie badanie ADOS-2.
4. Analiza i diagnoza. Zestawienie wszystkich informacji w odniesieniu do kryteriów diagnostycznych.
5. Omówienie wyników. Spokojna rozmowa o tym, co wynik oznacza w praktyce, oraz pisemna diagnoza z zaleceniami.

Po co łączymy ADOS-2, ADI-R i obserwację?

Każde narzędzie pokazuje inną stronę. ADOS-2 to obserwacja tu i teraz, w bezpośrednim kontakcie. ADI-R i wywiad z rodzicem odtwarzają historię rozwoju, której nie widać podczas jednego spotkania. Dopiero zestawienie tych perspektyw daje rzetelny, pełny obraz. To dlatego mówimy, że złotym standardem diagnozy spektrum jest łączenie metod, a nie poleganie na jednym wyniku.

Co dzieje się po diagnozie?

Diagnoza to nie koniec, lecz początek. Otrzymujesz pisemny dokument oraz omówienie, które tłumaczy mocne strony i potrzeby dziecka. Na tej podstawie planujemy dalsze kroki, od psychoedukacji rodziny, przez terapię i wsparcie rozwoju komunikacji, po dostosowania w przedszkolu lub szkole. Diagnoza daje też dostęp do form pomocy, na przykład orzeczeń i wsparcia w placówkach.

Wsparcie dla rodziców

Diagnoza dziecka to także emocje rodziców, od ulgi, przez niepokój, po wiele pytań. To naturalne. Naszą rolą jest nie tylko zbadać dziecko, ale też towarzyszyć rodzinie, wyjaśniać i wskazywać konkretne kierunki. W BELMED® w Tczewie prowadzimy diagnozę spektrum u dzieci oraz wspieramy rodziny na kolejnych etapach.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ani diagnozy. Po indywidualną ocenę zapraszamy na strony badanie ADOS-2 oraz wywiad ADI-R.